Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki

Kronika wsi Liebenzig - Kölmchen

 

Moja ojczysta wieś Libenzig - Kölmachen (Lubięcin - Chełmek) powstała w czasie XII tysiąclecia. Dowodzą o tym urzędowo - kościelne dokumenty i znaleziska, które zostały odkryte w okolicy (urny, narzędzia ręczne i wojenne).

Udowodniono, że w czasie wędrówki ludów osiedliły się na naszym terenie plemiona słowiańskie. W skutek czego powstała część miejscowość Kölmachen (Chełmek) - oznacza tyle co wieś wokół jeziora Kölmachener. Kölmachen (Chełmek) oznacza tyleco wieś na pagórku. Libenzig (Lubięcin) tworzył się sam wzdłuż drogi u stóp góry w kierunku Konotopu (miejscowość na pięknej górze). Rzędy domów w kierunku Lippen (Lipiny), na Sławę(jezioro śląskie) nazywały się Vicarey.
Kościelni dostojnicy znajdowali tam najczęściej swoje domy ojczyste. Kościół na górce jest najstarszym kościołem dolnego śląska.

W roku 1201 był osiągalny i zmieniał z biegiem czasu najczęściej swoich posiadaczy.
W 30 - letniej wojnie w roku 1626 na Lubięcin napadła część wojska pod nazwą Lis.
Rabowali i plądrowali. Kobiety były zapędzone do kościoła i gwałcone, mężczyźni otrzymywali tzw. "Napój szwedzki" (rozcięczona gnojówkę). Kto odmawiał (wzbraniał się) był zabijany Zamieniono wszystko na rumowiska i zabrano mieszkańcom woły i konie.

1642 przez lekkomyślność szwedzkich żołnierzy został zaproszony ogień w kościele, kościół wraz z wierzą kościelną uległ spaleniu.
Także szkoła i dom pastora były godne pożałowania. Potem kościół funkcjonował w stodole aż do adaptacji w1654 roku. Kościół był wykorzystywanyprzez katolików. W czasie likwidacji wszystkich ewangelickich kościołów 14 stycznia 1654 został wypędzony ówczesny ewangelicki ksiądz Tobiasz Johannes Neanderthaler.

Z wyzwoleniem śląska przez tolerancyjnego króla pruskiego Fridricha II - nastąpił dla Lubięcina czas pełen nadziei.

Był rok 1747, gdy nowy ewangelicki kościół u podgórz " Ślicznej Góry" został poświęcony. Postanowiono, że będziebudowany w takim samym stylu, jak ten na górce. Od wtedy miał obydwa chrystusowe kierunki wiary swój własny kościół. I tak przyszedł pokój dla Lubięcina- Chełmka - Vikarey na wszystkie dziedziny towarzyskiego życia.

Od 1781 r. funkcjonowała szkoła katolicka, która w czasie budowy została zniszczona.
Wtedy katolickie zajęcia odbywały się w mieszkaniu pastora, aż do roku 1851 w którym szkoła została odbudowana. W 1742 r. został kupiony prywatny dom izaadaptowany na sale szkolną, gdzie tylko ewangelicki zajęcia się odbywały. Zamiar budowy nowej szkoły wznowił się pod patronatem księcia Ludwiga odKarolatu i 29 maja 1827 roku został wkopany kamień węgielny, a 23 października 1828 r. u podgórza góry został poświęcony.

Pierwszy nauczyciel pruskiej szkoły nazywał się Schiller.
Śliczna góra była w tamtym czasie od strony Chełmka wykorzystywana jako winnica a później sadzono tam szparagi. Hugonoci sprowadzili sadzonki szparagów zAustrii (Francji.), również obwarzanki. Na górze przy katolickim kościele powstała ewangelicka dzwonnica z trzema dzwonami, z czego 2 dzwony w pierwszejwojnie światowej, a jeden w czasie II wojny światowej zostały zdjęte i przetopione.
Od strony ulicy w przeważającej części powstał cmentarz, a po stronie wierzy wspaniały zimowy tor saneczkowy.
Lubiecin - Chełmek był pod panowaniem księcia z Carolath, księcia Ludwiga.
Wybitnymi poddanymi księcia byli:

  • Franciszek Isenberg i Fabian von Schöneich.

Przez swoich kapitanów Haus i Gregora von Schwarzer otrzymał poparcie do normalnego trybu życia swych poddanych, mocnego porządku i nakazwprowadzenia 3 zasad:

  • Każdy mężczyzna; gospodarz, syn czy służący płaci trzy grosze kary, gdy nie chodzi do kościoła, gdy jest wygłaszane Słowo Boże.
  • Nieprzyzwoite, haniebne tańce powinny być zupełnie zabronione
  • Wszystkie gry na pieniądze zabronione, a kara wynosi 15 talarów na rzecz panującego.

Chełmski zamek, który został w XIV wieku wybudowany i należał do księcia von Coroloth.
Pod koniec XVII wieku wojska liczyły około 1300 osob, z czego dużą częścią majątku była rycerstwa. Powstawały duże gospodarstwa.
Wprowadzanie techniki odgrywało szczególnie dużą rolę w majątkach rycerskich Jsenerg.

  • 1788 r. majątek rycerski stworzył swoją pierwszą maszynę parową i nad Lubięcińskim jeziorem został wzniesiony wiatrak.
  • 1880 - wybudowano gorzelnie i koszary żniwcze
  • 1936 - deszczownia
  • 1938 - suszarnia, poza tym zarządzano polami doświadczalnymi.

Nasza rodzinna wieś była często przez pożary nawiedzana

  • 1822 - paliła się część Lubięcińskiego folwarku i kilka zagród
  • 1835 - zabrzmiał nagle podczas kazania alarm pożarowy. Została zniszczona większa część gospodarstw Lubięcińskich.
  • 1840 - większość zagród Chełmskich była ofiarą pożarów.
  • 1885 - 06-16 o godz. 23°° powstał wielki pożar, gdzie spaliło się 9 osób

17 czerwca 1908 r. - mieszkańcy gminy brali udział przy poświęceniu nowego budynku dworca, jak również linii kolejowej od Nowej Soli doWolsztyna. Dzień ten dla dalszego rozwoju sił produkcyjnych miał dla Lubięcina historyczną wartość.
W roku 1935 zamek został przebudowany na skład zbożowy
Od 1936 - 1939 byli tutaj chłopcy, a później dziewczęta z prawie wszystkich okręgów Niemiec.
Większość europejskich sil zajęły się przytłumianiem ludów Afryki i Azji, wszystkie tworzyły kolonie i przy tym nasz cesarz Wilhelm nie chciał na tymźle wyjść.
1914 - zaczęła się I wojna światowa.
Z 128 zaciągniętych mężczyzn 36 zostało na polu bitwy - zginęli.
Po co właściwe była ta krew ? Niemcy stracili m.in. prowincję Poznania. To dla Niemiec powinno być nauką, ale nie, to nie nic nie dało.
Przyszedł rok 1939. My Niemcy powinniśmy się wstydzić za nasze zachowanie w stosunku do sąsiadów.
Gdy 21.01. 1945 w nocy w śniegu i zimnie, najczęściej koniem i wozem na zachód kierowaliśmy się - do Odry zbliżał się front, musieliśmy żegnać się.Opuszczać śliczną, ukochaną wieś, która do tej pory następujące sklepy i rzemiosła miała:

  • 5 sklepów żywnościowych ( Nagel, Rothe, Lange, Kretschmer, Thiel )
  • 6 gospody ( Fengler, Höppner, Wianke, Finke, Knebel u. Thiel)
  • 3 rzeźników ( Höppner, Senftleben, Tietze)
  • 3 piekarzy ( Klette, Gilbricht Oskar, Starzonek )
  • 1 sklep z art. Gospodarstwa domowego; naczynia kuchenne, zabawki, rowery, motory, wózki dla dzieci, maszyny do szycia, radia (Gilbricht)
  • handlarka olejem lnianym i mąką kuchenną ( Liebig Anna )
  • 1 majster - mechanik ( Leutloff )
  • 1 majster - mechanik ze stacją benzynową ( Mücke)
  • 1 Kowal (Kretschmer)
  • 1 blacharz ( Thiel)
  • 1 zdun (Braun)
  • 3 fryzjerów ( Burdach, Pietschmann, Kultscher)
  • 3 Krawców (Simm, Burde, Müller)
  • 1 krawcowa ( Brand Emma, a także nauczycielka robót ręcznych)
  • 4 stolarzy ( Simon, Habermann, Tamm Bruno, Pretzel - Tischer)
  • 2 cieślów ( Nitscchke Robert u. Hermann)
  • 2 szewców ( Hampicke, Berndt)
  • 1 dobra szlacheckie (Isenberg)
  • 1 tartak ( Schwolow później Kerkhoff)
  • 3 młynarzy nad chełmskim jeziorem ( Gilbricht, Zeuke, Riedel)
  • 3 młynarzy ( Bergmüller, Friedler, Riedel)
  • 1 elektryczny młyn ( Horlitz)
  • 1 dekarz (Quiel)
  • 1 siodlarz ( Grätz Fritz)
  • 2 leśniczych (Hempel, Gransalke)
  • 1 handlarz bydłem i trzodą (Tietze)
  • 2 orkiestry dęte ( Kählig u. Blümel )
  • 1 poczta ( Rademann)
  • 1 żandarm krajowy (Pätzold, później Schulz)
  • 2 zawiadowców stacji ( Menzer, Riedel Rudolf )
  • 1 katolicki arcykapłan ( Görlich Julius )
  • 1 ewangelicki pastor (Scholz, później Jeschnk)
  • 1 ewangelicki nauczyciel ( Pleschinger )
  • 1 katolicki nauczyciel (Schwarzer ) inni nauczyciele to: Grosser, Kiefert, Gashauer, Horlitz)
  • 1 szanowny burmistrz (Thiel)
  • 1 szanowny urzędnik stanu cywilnego ( Gilbricht Richard)
  • 1 królewski, pruski urzędnik pocztowy (Lehmann)

Obnośny lekarz żydowski (Rosenthal) został zabity przez III Rzesze, jego willa została wykorzystana jako przedszkole.
8 maj 1945 rok zakończyła się szaleńcza wojna.Niemcy leżeli w gruzach - i Europa także.
Wielu próbowało powrócić z powrotem do domu. Złe stosunki przy Nysie (głód i choroba) ostatecznie uniemożliwiły powrót. Tylko kilku osobom udało sięwrócić, ale ci po paru tygodniach zostali przez Polaków upolowani.
Lubięcińscy poganie - ich dużo nie było, zostali wywiani przez wiatry, ale mają i utrzymują kontakty między sobą.
Na ich miejscu mieszkają teraz Polacy z nad Buga, którzy również przez Stalina z ich ojczyzny wypędzeni zostali.
Nam zostaje tylko wspominać i mieć nadzieje na rozsądne rządy na świecie.
Chcemy mieć nadzieje, że dążenia do spokojnej i wspólnej Europy nie będzie więc utopią lecz prawdą.

Słowo końcowe Hans - Joachim Gilbricht:

Początek lat 1945 (19. 01 - 10. 02) - zostaliśmy przez Hitlera z naszej ukochanej ojczyzny wysiedleni. 997 mieszkańców poddali się temurozkazowi w nadziei, że szybko tu powrócą. Nic z tego nie wyszło.
Stalin napatoczył się ze swoją maszynerią wojskową i również uniemożliwił powrót do ojczyzny. Stalin miał inne plany. Wysiedlił z terenu zza Bugamieszkające tam polskie rodziny i oddał ten teren na prawo i na lewo od Odry, by go na zawsze osiedlić.
A więc tych ludzi żyjących na naszej ojczyźnie spotkał taki sam los, jak nas. Stracili tak, jak my swoją ojczyznę. Każdy ma prawo żyć i umrzeć wswojej ojczyźnie.
Wskutek politycznych kłamstw i oszustw Polacy opuścili swoją ojczyznę znad Buga.
Dokładnie w ten sam sposób opuściliśmy ukochany Śląsk nad pięknym wybrzeżu Odry. Rozsypani po całych Niemczech musieliśmy żyć 45 lat pod obcympanowaniem
" Pomimo przemijania lat ulubionych lat, została nasza tęsknota".
U podnóża lubięcińskiej góry stoi mój dom ojcowski. Ludzie, którzy tu dzisiaj mieszkają są czyści, mili i gościnni. Moje upragnione życzenie jestnastępujące:
- chciałbym u podgórza góry zaraz obok Pana Schänhneckt być pochowany. Ja traktuję to jako gest pojednania między spokojnymi sąsiadami.

Kreuzk Uckermark lipiec 1990 r.

INTERmedi@
  • Lubuski Urząd Wojewódzki
  • Powiat Nowosolski
  • Zrzeszenie Gmin Województwa Lubuskiego
  • Euroregion Sprewa Nysa Bóbr
  • Powiatowy Urząd Pracy w Nowej Soli
  • Monitor Polski
  • Dziennik Ustaw
  • Lubelskie
  • Kraina Lasów i Jezior
  • Eko-przyszłość
  • Gminny Portal Mapowy
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
projekt i hosting: INTERmedi@ | zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x